Arabuluculukta anlaşma sağlandığında sonuç yazılı bir anlaşma belgesine bağlanır. Bu belge tarafların serbest iradesiyle oluşturduğu bir sözleşmedir ve kanundaki şartları taşıdığında güçlü icra etkisine sahiptir. Bu nedenle imzadan sonra “fikrimi değiştirdim” demek, tek başına anlaşmayı ortadan kaldırmaz.
Anlaşma belgesi neden bağlayıcıdır?
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’na göre taraflar, arabuluculuk faaliyeti sonunda üzerinde anlaştıkları konular hakkında dava açamaz. Yasak yalnızca gerçekten anlaşılmış ve belgede kapsamı belirlenmiş konular için geçerlidir.
Örneğin kıdem tazminatı ve yıllık izin ücreti üzerinde anlaşılmış; fazla çalışma açıkça anlaşma dışında bırakılmışsa, fazla çalışma talebinin durumu ayrıca değerlendirilebilir. Belgenin “iş ilişkisinden doğan tüm haklar” gibi geniş ifadeler içermesi ise kapsam tartışmasına yol açabilir.
Genel bir cayma süresi var mı?
Arabuluculuk anlaşmaları için tüketici sözleşmelerindeki gibi genel bir cayma süresi yoktur. Tarafın daha sonra teklifin düşük olduğunu düşünmesi veya başka bir kişiden farklı hesap duyması, anlaşmayı kendiliğinden geçersiz kılmaz.
Bu nedenle taleplerin yaklaşık değeri, dava ihtimali ve ödeme planı imzadan önce değerlendirilmelidir. İş uyuşmazlığında hesabınızı görmek için kıdem ve ihbar hesaplama aracını inceleyebilirsiniz.
Hangi durumlarda geçerlilik tartışılabilir?
Her sözleşmede olduğu gibi hata, hile veya korkutma gibi irade bozukluğu iddiaları gündeme gelebilir. İmza atan kişinin şirketi temsile yetkili olmaması, uyuşmazlığın arabuluculuğa elverişli olmaması veya belgenin emredici hukuk kurallarına aykırı hükümler içermesi de ayrıca incelenebilir.
Bu iddialar otomatik iptal anlamına gelmez. Somut olayın belgeleri, görüşmenin koşulları, temsil yetkisi ve kanundaki süreler birlikte değerlendirilir. İrade bozukluğu iddiasında Türk Borçlar Kanunu’ndaki sürelerin kaçırılmaması gerekir.
İcra edilebilirlik ne anlama gelir?
Taraflar, avukatları ve arabulucunun birlikte imzaladığı anlaşma belgesi, kanundaki şartlarla ayrıca icra edilebilirlik şerhi aranmadan ilam niteliğinde belge sayılabilir. Diğer imza düzenlerinde mahkemeden icra edilebilirlik şerhi alınması gerekebilir.
İlam niteliği, borç yerine getirilmezse belgenin icra takibine dayanak olabilmesini sağlar. Ancak kötü yazılmış veya belirsiz bir hüküm, icra aşamasında yeni tartışmalar doğurabilir.
İmzadan önce kontrol listesi
Belgeyi imzalamadan önce şu sorulara açık cevap bulunmalıdır:
- Hangi talepler anlaşma kapsamında, hangileri dışında?
- Ödenecek net ve brüt tutarlar açık mı?
- Ödeme tarihi, taksitler ve banka hesabı yazılı mı?
- Bir taksit aksarsa kalan borca ne olacak?
- Vergi, SGK, faiz ve masrafları kimin karşılayacağı belli mi?
- Şirket adına imza atan kişinin yetkisi var mı?
- İbraname veya feragat ifadelerinin kapsamı anlaşılıyor mu?
Toplantıda taraf avukatının rolü için arabuluculukta taraf avukatı ne yapar yazımıza bakabilirsiniz.
Anlaşma belgesini imzalamadan önce kontrol ettirin
İmzalanan metin kalıcı sonuç doğurabilir; kapsamı, ödeme şartlarını ve feragat ifadelerini birlikte inceleyebiliriz.